సైబర్ మోసం ఫిర్యాదు
మోసం గురించి 1930కి, మీ బ్యాంకుకు వెంటనే చెబుతారు, cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదు చేస్తారు. ఫిర్యాదు నంబర్లు దాచుకుంటారు.
ఈ మార్గదర్శకం గురించిసరిచూడాల్సి ఉంది
ప్రచురించిన తేదీ: 12-11-2026. ప్రతి వివరాన్నీ అధికారిక ఆధారాలతో ఇంకా సరిచూడలేదు. కార్యాలయంలో అడిగి సరిచూసుకోండి.
ఎవరికి ఉపయోగపడుతుంది: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఆన్‌లైన్ మోసంలో (UPI, బ్యాంకు, కార్డు, ఫేక్ కాల్) డబ్బు పోగొట్టుకున్నవారు, లేదా వేరే సైబర్ నేరానికి గురైనవారు.
అత్యవసరమైతే వెంటనే ఫోన్ చేయండి
1930జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్: మోసంలో డబ్బు పోతే వెంటనే (ఉచితం, 24 గంటలూ)112అత్యవసర హెల్ప్‌లైన్ (పోలీసు): మీకు ఇప్పుడే ప్రమాదం ఉంటేముందు కింది ప్రశ్నలకు జవాబివ్వండి. అప్పుడు పత్రాలు, పనులు తెరుచుకుంటాయి.
1మీ పరిస్థితి
మీ జవాబులను బట్టి మీకు కావలసినవే చూపిస్తాం.
- మోసంలో మీ డబ్బు పోయిందా?
మీ జవాబులు ఈ ఫోన్‌లోనే ఉంటాయి.
కింద ప్రతి పని ఎవరి కోసమో రాసి ఉంది. మీది ఏదో కార్యాలయంలో అడిగి తెలుసుకుని, ఇక్కడ జవాబు మార్చండి.
2కావలసిన పత్రాలు
దగ్గర ఉన్నవాటిని టిక్ చేయండి. ఈ బ్రౌజర్‌లోనే గుర్తుంటాయి.
వివరాలు
బ్యాంకు పంపిన SMS లేదా ఈమెయిల్ అలర్ట్, లావాదేవీ ID, స్క్రీన్‌షాట్‌లు, మీ బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు
ఆధారాలు: 1, 4, 8
వివరాలు
చాట్‌లు, కాల్ రికార్డులు, స్క్రీన్‌షాట్‌లు
ఆధారాలు: 1
వివరాలు
ఈ పత్రం లేకపోతే: 1930కి ఫోన్ చేశాక SMSలో వస్తుంది.
ఆధారాలు: 4, 5, 1
వివరాలు
ఈ పత్రం లేకపోతే: మీరు మోసం గురించి చెప్పగానే బ్యాంకు SMS లేదా ఈమెయిల్‌లో పంపాలి.
ఆధారాలు: 8, 9
ఈ పనులకు ముందుగా సిద్ధం చేయాల్సిన పత్రాలు లేవు.
3మీరు చేయాల్సిన పనులు
· వరుసగా చేయండి. ఒక్కొక్కటి పూర్తయ్యాక టిక్ చేయండి.
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
ఆలస్యం చేయకుండా 1930కి ఫోన్ చేయండి.
మీ పేరు, మొబైల్ నంబర్, లావాదేవీ వివరాలు చెప్పండి. ఎంత త్వరగా ఫోన్ చేస్తే, డబ్బును ఆపగలిగే అవకాశం అంత ఎక్కువ. లైన్ కలవకపోతే cybercrime.gov.in లో మోసం గురించి ఫిర్యాదు చేయండి.
ఆధారాలు: 1, 4, 5, 9, 7
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
1930 నుంచి వచ్చే SMSలో ఫిర్యాదు నంబర్ (acknowledgement number) ఉంటుంది.
దాన్ని రాసి పెట్టుకోండి.
ఆధారాలు: 4, 5, 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
అదే సమయంలో మీ బ్యాంకుకూ చెప్పండి.
బ్యాంకు అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో ఉన్న కస్టమర్ కేర్ నంబర్‌కు ఫోన్ చేయండి, లేదా బ్రాంచ్‌కు వెళ్ళండి. కార్డును బ్లాక్ చేయమని, ఖాతా నుంచి డబ్బు పోకుండా ఆపమని అడగండి. నెట్ బ్యాంకింగ్, మొబైల్ బ్యాంకింగ్ కూడా సురక్షితంగా ఉన్నాయో లేదో సరిచూసుకోండి.
ఆధారాలు: 7, 8, 9, 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
రోజులు గడిచినా బ్యాంకుకు చెప్పండి.
RBI నియమం ప్రకారం, తప్పు మీది గానీ బ్యాంకుది గానీ కానప్పుడు, బ్యాంకు అలర్ట్ వచ్చిన 3 పని దినాల్లోపు చెబితే నష్టం మీపై పడదు. 4 నుంచి 7 పని దినాల్లో చెబితే, ఒక్కో లావాదేవీలో మీపై పడే నష్టం ఖాతా రకాన్ని బట్టి ఎక్కువలో ఎక్కువ ₹5,000 నుంచి ₹25,000. 7 పని దినాలు దాటితే బ్యాంకు సొంత విధానం ప్రకారం నిర్ణయిస్తారు. OTP, PIN, పాస్‌వర్డ్ మీరే ఎవరికైనా చెప్పి ఉంటే, బ్యాంకుకు చెప్పే వరకు జరిగిన నష్టం మీదే. ఆ తర్వాత జరిగే నష్టం బ్యాంకుది.
నిర్ధారణ కాలేదు
ఈ RBI సర్క్యులర్ (6 జూలై 2017) షెడ్యూల్డ్ వాణిజ్య బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు, పేమెంట్స్ బ్యాంకులకు వర్తిస్తుంది. సహకార బ్యాంకుల నియమాన్ని మేం చదవలేదు. ఈ నియమం మారబోతోంది. 2027 జనవరి 1 నుంచి జరిగే లావాదేవీలకు, వాణిజ్య బ్యాంకులకు RBI తెచ్చిన కొత్త నియమం ప్రకారం లావాదేవీ జరిగిన రోజు నుంచి 5 రోజులు (సెలవు రోజులతో కలిపి) లెక్కిస్తారు.
ఆధారాలు: 8, 9
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
బ్యాంకు పంపే ఫిర్యాదు నంబర్‌ను దాచుకోండి.
రాకపోతే బ్యాంకును అడగండి.
ఆధారాలు: 8, 9
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
1930 ఫిర్యాదు నంబర్‌తో (acknowledgement number) cybercrime.gov.in లో మోసం పూర్తి వివరాలు నింపండి.
అధికారిక పేజీ తెరవండినిర్ధారణ కాలేదు
24 గంటల గడువు 2021 నాటి కేంద్ర హోం శాఖ ప్రకటనలో ఉంది (అప్పట్లో నంబర్ 155260). 1930 పంపిన SMSలో ఇచ్చిన గడువు చూసుకోండి. cybercrime.gov.in పేజీలు మాకు తెరుచుకోలేదు.
ఆధారాలు: 4, 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిలేదు, వేరే సైబర్ నేరం (వేధింపు, ఖాతా హ్యాక్ వంటివి) అయితే
జరిగినదాన్ని cybercrime.gov.in లో ఫిర్యాదుగా నమోదు చేయండి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పోలీసు వెబ్‌సైట్‌లోని "సైబర్ నేరం నివేదించండి" (Report Cyber Crime) లింక్ కూడా ఇదే పోర్టల్‌కు వెళ్తుంది.
అధికారిక పేజీ తెరవండిఆధారాలు: 3, 6
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిలేదు, వేరే సైబర్ నేరం (వేధింపు, ఖాతా హ్యాక్ వంటివి) అయితే
ఫిర్యాదు ఎలా చేయాలో తెలియకపోతే 1930కి ఫోన్ చేసి సహాయం అడగండి.
ఆధారాలు: 5, 6
- ఇప్పుడు చేయాల్సింది
చాట్‌లు, కాల్ రికార్డులు, స్క్రీన్‌షాట్‌లు వంటి రుజువులు ఏవీ డిలీట్ చేయకండి.
వాటిని భద్రంగా ఉంచుకోండి.
ఆధారాలు: 1
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిఅవును, డబ్బు పోయింది అయితే
మీ ఫిర్యాదు నంబర్లు, రుజువులతో దగ్గరలోని సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్ళండి.
నిర్ధారణ కాలేదు
ఆంధ్రప్రదేశ్ సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ల జాబితా గానీ, బ్యాంకు ఆపి ఉంచిన డబ్బును ఎలా తిరిగి ఇస్తారో చెప్పే అధికారిక పేజీ గానీ మాకు దొరకలేదు. మీకు దగ్గరలో ఏ స్టేషన్ ఉందో 1930లో లేదా స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో అడగండి. డబ్బు గురించి అక్కడే అడగండి.
ఆధారాలు: 1, 6
- ఇప్పుడు చేయాల్సిందిలేదు, వేరే సైబర్ నేరం (వేధింపు, ఖాతా హ్యాక్ వంటివి) అయితే
మీ ఫిర్యాదు నంబర్లు, రుజువులతో దగ్గరలోని సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్ళండి.
నిర్ధారణ కాలేదు
ఆంధ్రప్రదేశ్ సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్ల జాబితా ఉన్న అధికారిక పేజీ మాకు దొరకలేదు. మీకు దగ్గరలో ఏ స్టేషన్ ఉందో 1930లో లేదా స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్‌లో అడగండి.
ఆధారాలు: 1, 6
- ఇప్పుడు చేయాల్సింది
OTP, PIN, CVV, పాస్‌వర్డ్ ఎవరికీ చెప్పకండి.
బ్యాంకు నుంచి అని గానీ, ప్రభుత్వ కార్యాలయం నుంచి అని గానీ చెప్పి అడిగినా చెప్పకండి.
ఆధారాలు: 2, 7
సమస్య వస్తే
ఆలస్యమైతేబ్యాంకు 30 రోజుల్లో (RBI, NPCI లేదా కార్డు నియమాలు అంతకన్నా ఎక్కువ గడువు ఇస్తే, ఆ గడువులో) జవాబు ఇవ్వకపోతే, RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఫిర్యాదు చేయండి.
బ్యాంకు 30 రోజుల్లో (RBI, NPCI లేదా కార్డు నియమాలు అంతకన్నా ఎక్కువ గడువు ఇస్తే, ఆ గడువులో) జవాబు ఇవ్వకపోతే, RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఫిర్యాదు చేయండి. ఆ గడువు ముగిసిన రోజు నుంచి గానీ, బ్యాంకు చివరిసారి మీకు రాసిన రోజు నుంచి గానీ (ఏది తర్వాతైతే అది) 90 రోజుల్లోపు చేయండి. బ్యాంకుకు ఫిర్యాదు చేసినట్టు రుజువు దగ్గర ఉంచుకోండి. రుసుము లేదు.
RBI అంబుడ్స్‌మన్ (CMS పోర్టల్; టోల్ ఫ్రీ 14448 సహాయానికి, స్థితి తెలుసుకోవడానికి మాత్రమే, ఫిర్యాదు తీసుకోదు) · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 10, 7
దరఖాస్తును తిరస్కరిస్తేబ్యాంకు మీ ఫిర్యాదును తిరస్కరిస్తే లేదా దాని జవాబు మీకు నచ్చకపోతే, బ్యాంకు చివరి జవాబు వచ్చిన 90 రోజుల్లోపు RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఆన్‌లైన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి.
బ్యాంకు మీ ఫిర్యాదును తిరస్కరిస్తే లేదా దాని జవాబు మీకు నచ్చకపోతే, బ్యాంకు చివరి జవాబు వచ్చిన 90 రోజుల్లోపు RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఆన్‌లైన్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి. రుసుము లేదు.
RBI అంబుడ్స్‌మన్ (CMS పోర్టల్; టోల్ ఫ్రీ 14448 సహాయానికి, స్థితి తెలుసుకోవడానికి మాత్రమే, ఫిర్యాదు తీసుకోదు) · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 10
ఆలస్యమైతేమీ ఫిర్యాదు గురించి ఎవరూ సంప్రదించకపోతే, ఫిర్యాదు నంబర్‌తో 1930కి ఫోన్ చేయండి, లేదా సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్ళండి.
మీ ఫిర్యాదు గురించి ఎవరూ సంప్రదించకపోతే, ఫిర్యాదు నంబర్‌తో 1930కి ఫోన్ చేయండి, లేదా సైబర్ క్రైమ్ పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్ళండి.
జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 6, 1, 9
ఇతర సమస్యలు"మీ డబ్బు తిరిగి ఇప్పిస్తాం" అని ఫీజు అడిగేవారికి డబ్బు కట్టకండి.
"మీ డబ్బు తిరిగి ఇప్పిస్తాం" అని ఫీజు అడిగేవారికి డబ్బు కట్టకండి. 1930 టోల్ ఫ్రీ నంబర్. RBI అంబుడ్స్‌మన్‌కు ఫిర్యాదు చేయడానికి ఫీజూ అక్కర్లేదు, ఏజెంటూ అక్కర్లేదు. 1930కి ఫిర్యాదు చేశాక, డబ్బు ఇంకా ఉంటే దాన్ని ఆపి ఉంచేది బ్యాంకులే. అలాంటి కాల్ వస్తే 1930కి చెప్పండి.
జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ · అధికారిక పేజీ తెరవండి
ఆధారాలు: 5, 10, 4, 9
ఈ పనికి అధికారిక వెబ్‌సైట్లు
- RBI అంబుడ్స్‌మన్ బ్యాంకుపై ఫిర్యాదు
- సైబర్ నేరాల పోర్టల్ ఆన్‌లైన్ మోసం ఫిర్యాదు; వెంటనే 1930 కు కాల్ చేయండి
సంబంధిత మార్గదర్శకాలు
ఈ మార్గదర్శకానికి ఆధారమైన 10 అధికారిక పేజీలు, పత్రాలు
- Online Fraud (ఆన్‌లైన్ మోసాలు)Andhra Pradesh Police (Government of Andhra Pradesh), citizen services portal, "What To Do If You Are a Victim" and "Important Protection Tips" (the page text is served from the portal's files /i18n/en.json and /i18n/te.json, keys citizenFraud.onlineFraud.*) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Cyber Crime (సైబర్ నేరం)Andhra Pradesh Police (Government of Andhra Pradesh), citizen services portal, Card "Protect Personal Information" (keys citizenFraud.cyberCrime.cards.personal.* in /i18n/en.json and /i18n/te.json) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Andhra Pradesh State Police Services: citizen portal home and menusAndhra Pradesh Police (Government of Andhra Pradesh), citizen services portal, Page header "Emergency Helpline 112"; menu Citizen Services: "Report Cyber Crime" (report cyber crime at the national portal, link to https://cybercrime.gov.in/) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Union Home Ministry has operationalised the national Helpline 155260 and Reporting Platform for preventing financial loss due to cyber fraudPress Information Bureau, Ministry of Home Affairs, The workflow of the Helpline and its platform (State Police operator, ticket, SMS with acknowledgement number, 24 hours, banks put money on hold) (17-06-2021) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Cyber Frauds HelplinePress Information Bureau, Ministry of Home Affairs, First paragraph (toll-free 1930, earlier 155260; reporting financial frauds and help in lodging complaints on the portal; handled by State/UT police) (06-04-2022) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- 'National Cyber Crime Reporting Portal' enables public to report incidents of cyber-crimes, with special focus on cyber-crimes against women and childrenPress Information Bureau, Ministry of Home Affairs, First list of steps (I4C and the portal; conversion into FIRs by State/UT police; CFCFRMS; helpline 1930 operates 24X7X365) (18-12-2024) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- BE(A)WARE: a booklet on the modus operandi of financial fraudstersReserve Bank of India, Consumer Education and Protection Department, Page 27, "Actions to be taken after occurrence of a fraud"; page 31, "File a complaint"; vishing precautions · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Customer Protection: Limiting Liability of Customers in Unauthorised Electronic Banking Transactions (RBI/2017-18/15)Reserve Bank of India, Addressed to all scheduled commercial banks (including RRBs), small finance banks and payments banks; para 5 (reporting of unauthorised transactions by customers to banks); paras 6 and 7 with Table 1 (zero and limited liability of a customer); para 8 with Table 2 and its note on counting working days (06-07-2017) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Reserve Bank of India (Commercial Banks - Responsible Business Conduct) Third Amendment Directions, 2026 (RBI/2026-27/167)Reserve Bank of India, Paragraphs 76G, 76I and 76J (for electronic banking transactions on or after January 1, 2027); opening paragraph (commercial banks other than small finance banks, payments banks, regional rural banks and local area banks); para 3(2) (transactions on or after January 1, 2027); para 4(20C) (negligence by a customer); paras 76M and 76N (24-06-2026) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026
- Frequently Asked Questions: Reserve Bank - Integrated Ombudsman Scheme, 2026Reserve Bank of India, In force from July 1, 2026; when a complaint can be filed (30 days, then 90 days); CMS portal; toll-free 14448; question 21 (no fee, no third-party agency) · మేం చదివిన తేదీ: 30-10-2026